Rollenspelkaart: Farma BVBA

Jullie vormen een groep bedrijfsleiders bij Farma BVBA. Dit bedrijf is een wereldleider in de productie van geneesmiddelen en heeft de rechten gekocht voor de commercialisering van belangrijke HIV- en AIDS-geneesmiddelen. Het is daarbij van belang om winstmarges te handhaven en aandeelhouders tevreden te houden. Daarom willen jullie ook het recht van het bedrijf behouden om de prijs van zijn producten te bepalen, rekening houdende met onderzoekskosten, productiekosten en lonen. Andere bedrijven toestaan om jullie producten zomaar te kopiëren en goedkoper te verkopen zou jullie winsten aantasten en het voortbestaan van het bedrijf in het gedrang brengen. Daarom hebben jullie de rangen gesloten met een aantal andere grote farmaceutische bedrijven om de overheid van haar plannen te doen afzien en zo nodig gerechtelijk te vervolgen. Jullie zijn een procedure begonnen tegen de Zuid-Afrikaanse regering.
Bereid jullie argumentatie voor om je standpunt te verdedigen. Je krijgt vijf minuten om ze tijdens het proces naar voor te brengen.

Rollenspelkaart: Zuid-Afrikaanse regering

Jullie zijn hooggeplaatste functionarissen voor de Zuid-Afrikaanse regering. Jullie regering probeert een antwoord te vinden op de vragen die de farmaceutische industrie heeft gesteld. Farma BVBA probeert overheden ervan te weerhouden kopieën
te maken van hun producten, die goedkoper kunnen worden verkocht. In principe ben je het eens met het standpunt van Farma BVBA.
Populaire bewegingen zoals Treatment Action Campaign (TAC) stellen echter dat het een grondwettelijke plicht is van de staat om goedkope toegang tot geneesmiddelen te verlenen, zeker in de context van de strijd tegen HIV/AIDS. Je staat open voor die druk van onderuit en bent begonnen met de invoer van goedkopere (gekopieerde) geneesmiddelen uit landen als Indonesië.
Bereid jullie argumentatie voor om je standpunt te verdedigen. Je krijgt vijf minuten om ze tijdens het proces naar voor te brengen.

Rollenspelkaart: Treatment Action Campaign (TAC)

Jullie zijn een groep activisten die de Zuid-Afrikaanse Treatment Action Campaign (TAC) vertegenwoordigen. De campagne stelt dat de overheid de plicht heeft om goedkopere toegang tot geneesmiddelen te voorzien, in het bijzonder gezien de snelle verspreiding van HIV/AIDS. De regering heeft positief gereageerd en is begonnen met de invoer van goedkopere geneesmiddelen.
Jullie stellen ook dat het de verantwoordelijkheid is van de staat om financiële middelen ter beschikking te stellen van patiënten en organisaties die vechten tegen HIV/AIDS.
De Zuid-Afrikaanse regering werd echter een proces aangedaan door de farmaceutische industrie die het kopiëren en de goedkope verkoop van medicatie wil verhinderen. Je beslist daarom je krachten te bundelen met de regering om de rol van de staat te verdedigen bij de goedkope toegang tot medicatie.
Bereid jullie argumentatie voor om je standpunt te verdedigen. Je krijgt vijf minuten om ze tijdens het proces naar voor te brengen.

Rollenspelkaart: rechters

Jullie zijn een groep rechters die zitting hebben in een zaak waarbij belangrijke farmaceutische bedrijven de Zuid-Afrikaanse regering vervolgen om haar ervan te weerhouden medicatie goedkoop te produceren en te verkopen. Activisten van de Treatment Action Campaign (TAC) verdedigen de stelling van de regering.
Jullie rol is om de drie partijen uit te nodigen om hun standpunten te komen verdedigen. Op het einde van die presentaties is het niet de bedoeling een oordeel te vellen of conclusies te trekken. Het is jullie taak om duidelijkheid te brengen in de zaak en de argumenten samen te vatten die de omstreden eisen onderbouwen.
De kern van het probleem is hoe “tegenstrijdige” mensenrechten met elkaar kunnen worden verzoend. De verdediging (de regering en TAC) verdedigen het recht op leven en op menselijke waardigheid, en de eisende partij (Farma BVBA) eist het recht op eigendom op. Het officiële verslag van de rechtbank stelt als volgt: “Het recht op leven en het recht op waardigheid vormen de belangrijkste mensenrechten, en als dusdanig de bron van alle andere persoonlijke rechten. Door onszelf te engageren voor een maatschappij die gebaseerd is op de erkenning van de mensenrechten, zijn we verplicht deze twee rechten boven alle andere te stellen. En dit moet door de staat aangetoond worden in al hetgeen deze doet, inclusief in de manier waarop misdadigers gestraft worden”.
De rechtbank stelde eveneens: “Het recht op eigendom is beschermd door sectie 25 van de Zuid-Afrikaanse Grondwet die stelt dat niemand van zijn eigendom mag worden beroofd behalve in gevallen die door de wet op algemene basis zijn toegestaan en geen enkele wet mag willekeurige grenzen stellen aan dit eigendomsrecht”.

Instructies voor de kleine groepen van deel 2

Jullie zijn een kleine groep van vier mensen, en vertegenwoordigen elk één van de volgende vier partijen: Farma BVBA, de Zuid-Afrikaanse regering, Treatment Action Campaign (TAC) en de groep rechters.
Instructies:
1. Elke persoon stelt zichzelf en de partij die ze vertegenwoordigen om de beurt voor.
2. Vervolgens laat iedereen weten wat hij of zij denkt van de situatie op het einde van het proces. Als ze denken dat het gemakkelijk zal zijn om een oplossing te vinden, trekken ze een groene kaart, anders trekken ze een rode kaart.
3. Nu is het jullie taak om tot een bevredigende oplossing te komen, gebaseerd op de consensus tussen de vier personen. Laat de discussies in rondes verlopen. De rechter leidt de discussie en neemt als laatste het woord.

• Ronde 1: maak je standpunt bekend
  
• Ronde 2: stel je ideeën voor een oplossing voor
  
• Ronde 3: onderhandel over verschillende oplossingen
  

4. Luister aandachtig naar elkaar. Op het einde van elke bijdrage laat je je kleurenkaart zien om aan te geven of je denkt dat je groep tot een goede oplossing zal komen.
5. Op het einde van het consensus proces kies je een persoon die de resultaten aan de hele groep zal voorstellen.